Tiết lộ tất tần tật về hệ thống điện trên xe ô tô

Hệ thống điện rất cần thiết cho hầu hết các hoạt động của xe. Bất cứ khi nào nhắc đến điện xe ô tô, mọi người đều nghĩ đến một loạt dây điện nối với bình ắc-quy. 

Tuy nhiên trong thực tế thì hệ thống điện trên xe ô tô lại không hoạt động đơn giản như vậy. Chúng là một hệ thống gồm nhiều các chi tiết kết nối lại với nhau.

Ở những giai đoạn đầu phát triển của các dòng xe ô tô thì chủ yếu được trang bị máy phát điện 1 chiều, tuy nhiên hiện tại ô tô được trang bị máy phát điện xoay chiều.

1. Hệ thống điện trên xe ô tô hoạt động như thế nào?

Các hệ thống điện và điện tử can thiệp vào gần như tất cả các hoạt động của một chiếc ô tô. Từ những hệ thống đơn giản như khởi động, cấp điện, đánh lửa đến những hệ thống mới tiên tiến được phát triển hằng ngày như hệ thống phanh, hệ thống lái xe.

Dưới đây là một số hệ thống điện và hệ thống điện tử thường có trên xe ô tô:

- Hệ thống khởi động

- Hệ thống nạp

- Hệ thống điều khiển động cơ

- Hệ thống chiếu sáng và tín hiệu

- Hệ thống điện phụ: nâng kính, gạt nước, khóa cửa, điều khiển từ xa

- Hệ thống điều khiển điều hòa không khí

- Hệ thống phanh điều khiển điện tử

- Hệ thống lái điện tử

- Hệ thống mã hóa khóa động cơ và chống trộm

- Hệ thống điều khiển xe

- Hệ thống điều khiển xe Hybrid

- Hệ thống định vị toàn cầu GPS

Nói một cách ngắn gọn và dễ hiểu, điện từ bình ắc-quy được đi vào hệ thống đánh lửa, nơi mà điện cao áp sẽ tạo ra tia lửa điện ở bugi. 

Nhưng trước khi điều này xảy ra, một dòng điện nhỏ được sử dụng để khởi động động cơ xe, năng lượng tiêu thụ từ ắc-quy sẽ được thay thế bằng năng lượng từ máy phát điện. 

Nếu bình ắc-quy hết điện, máy phát điện sẽ sử dụng sức mạnh động cơ, chuyển đổi động năng thành điện năng và chuyển nó vào ắc-quy.

Khi hệ thống đã hoạt động, nguồn điện được cung cấp cho các thiết bị như: đèn pha, gạt nước, cửa sổ điện, điều hòa không khí và hệ thống cảm biến (ABS, EPS, ESC, ECMS) và các thiết bị giải trí, tất cả đều cần đến điện năng.

>>> Xem ngay: Cách tự vệ sinh xe ô tô toàn diện nhất [Chi tiết A-Z]

2. Hệ thống điều hòa trên xe ô tô hoạt động như thế nào?

Một chiếc ô tô nếu không được trang bị hệ thống điều hòa sẽ rất bí và ngột ngạt. Vì vậy, hệ thống điều hòa trên xe ô tô rất quan trọng không chỉ làm mát, giảm độ ẩm mà còn giúp động cơ được hoạt động bền bỉ hơn rất nhiều.

Cấu tạo về hệ thống điều hòa trên xe ô tô

1. Máy nén (lốc lạnh)

Máy nén của hệ thống điều hòa được dẫn động bởi dây đai với động cơ và ly hợp từ. Hoạt động được điều khiển thông qua công tắc A/C, có nghĩa khi bạn nhấn công tắc A/C trên taplo lập tức ly hợp từ sẽ kích hoạt kết nối để quay puly máy nén.

Gas lạnh điều hòa có áp suất và nhiệt độ thấp được hóa hơi thông qua việc lấy nhiệt từ bên trong xe được hút và nén bởi máy nén. Sau đó máy nén bơm môi chất có nhiệt độ và áp suất cao vào giàn nóng làm chúng có thể hóa lỏng dễ dàng.

2. Giàn nóng

Cấu tạo của giàn nóng bao gồm các ống nhỏ và cánh tản nhiệt bằng nhôm và chúng được lắp ngay phía trước của két nước. 

Khi ô tô hoạt động, không khí sẽ đi qua giàn nóng để làm mát, kèm theo đó là một quạt làm mát để làm giảm nhiệt độ của môi chất lạnh. 

Giàn nóng có nhiệm vụ chuyển đổi môi chất lạnh từ dạng hơi thành môi chất lạnh có dạng lỏng ở nhiệt độ và áp suất cao.

3. Giàn lạnh trên xe ô tô

Có cấu tạo gần giống với dàn nóng nhưng dàn lạnh được thiết kế nhỏ hơn. 

Giàn lạnh có nhiệm vụ làm bay hơi môi chất lạnh dưới dạng hơi sương ở nhiệt độ và áp suất thấp thông qua van tiết lưu. Lúc này, môi chất được giảm nhiệt độ đột ngột sẽ tỏa hơi lạnh ra môi trường.

4. Van tiết lưu

Van tiết lưu trên hệ thống điều hòa có 2 nhiệm vụ chính:

Thứ nhất, sau khi môi chất lạnh ở dạng lỏng với nhiệt độ và áp suất cao đi qua giàn nóng, chúng sẽ được phun qua các lỗ nhỏ trong van tiết lưu. Làm cho môi chất lạnh sau khi qua van tiết lưu, sẽ có nhiệt độ thấp và áp suất thấp.

Thứ hai, lượng môi chất lạnh được phun vào giàn lạnh sẽ được van tiết lưu sẽ điều chỉnh, tùy thuộc vào nhiệt độ trong xe.

5. Quạt lồng sóc 

Đưa hơi lạnh từ dàn lạnh vào bên trong cabin xe là nhiệm vụ của quạt lồng sóc. Tùy theo cách thiết kế và vị trí khe gió của mỗi kiểu xe ô tô mà quạt lồng sóc này sẽ được hãng xe bố trí với số lượng khác nhau.

6. Bộ lọc khô 

Là bộ hút ẩm, nó có tác dụng loại bỏ hơi nước trong môi chất, phòng ngừa tình trạng nước bị đóng băng thành tinh thể dễ làm cho hệ thống bị phá hủy. 

Ngoài ra, bộ lọc khô này còn có một nhiệm vụ lọc khác là giúp giữ các chất ô nhiễm trong hoạt động của môi chất và hệ thống.

3. Nguyên lý làm việc của hệ thống điều hòa trên xe ô tô

Đầu tiên, máy nén, được nối với động cơ thông qua dây curoa, hút chất làm lạnh ở thể khí (từ bình chứa gas) rồi nén ở áp suất cao. 

Khi bị nén, nhiệt độ chất làm lạnh tăng lên và nó được đẩy sang giàn nóng, nằm ở vị trí phía đầu xe, gần lưới tản nhiệt và có quạt riêng. 

Ở giàn nóng, do được tản nhiệt ở áp suất cao nên chất làm lạnh hóa thành thể lỏng và chuyển sang van giãn nở (hoặc van tiết lưu).

Tiếp theo, tại van tiết lưu, áp suất giảm đột ngột nên chất làm lạnh hóa hơi và chuyển tới giàn lạnh. Ở đây, nó lấy nhiệt từ môi trường xung quanh và khiến nhiệt độ giảm xuống. 

Hơi lạnh sẽ được quạt gió thổi ra môi trường. Gió thổi ra từ giàn lạnh có thể là gió ngoài (làm lạnh ngoài), gió trong ca-bin hoặc cả hai.

>>> Xem ngay: Những Sai Lầm Làm Xe Ô Tô Nhanh Hư Hỏng Cần Biết Sớm. Đây là những sai lầm nhiều tài xế rất hay chủ quan nhưng để lại hậu quả rất lớn

Trên đây là toàn bộ các nguyên lý cấu tạo hoạt động của hệ thống điện cũng như hệ thống điều hòa trên xe ô tô. Hy vọng bài viết giúp bạn có thêm nhiều kiến thức, từ đó dễ dàng sửa chữa hoặc kiểm tra khi xảy ra vấn đề trên xe.